Bệnh động mạch vành (CAD) là nguyên nhân chính gây bệnh tật và tử vong trên toàn thế giới. Tam Thất, Panax notoginseng, một loại thảo dược có giá trị trong y học cổ truyền Trung Quốc (TCM). Theo các nghiên cứu, cho thấy Tam thất  có khả năng điều chỉnh các con đường truyền tín hiệu liên quan đến viêm, chuyển hóa lipid, hệ thống đông máu, apoptosis, angiogenesis, xơ vữa động mạch và thiếu máu cục bộ. Trên lâm sàng, sử dụng Tam thất trong điều trị CAD đã cho thấy hiệu quả rõ ràng và tính an toàn cho người bệnh và hứa hẹn cho một sự lựa chọn mới trong điều trị CAD.

Panax notoginseng chiết xuất từ tam thất

Theo các thống kê cho thấy, Bệnh động mạch vành (CAD) dẫn tới tỷ lệ tử vong cao trên toàn thế giới. Số người chết vì các bệnh lý mạch vành là 56 triệu người trên toàn cầu trong suốt một thập kỷ từ năm 2000 ( WHO, 2014 ). Tổng số ca nhập viện do vấn đề tim mạch tăng 28%, từ khoảng 6 đến 7,5 triệu ( Mozaffarian et al., 2016 ). Trong khi đó, chi phí điều trị và chăm sóc cho bệnh nhân cao trở thành gánh nặng cho nền kinh tế và xã hội. Đã có những tiến bộ trong điều trị bệnh mạch vành bằng phẫu thuật tái tạo mạch, tuy nhiên, việc giải quyết một hoặc hai tổn thương trên mạch máu không thể giải quyết vấn đề về các mảng bám xơ vữa và sự tiến triển của nó. Do đó, cần thiết có biện pháp phòng ngừa trong điều trị CAD thiết thực hơn. Vào cuối thế kỷ XIX, người ta đã quan sát thấy tình trạng kháng thuốc đối với nitrat hữu cơ (Dilidar, 2009 ; Münzel và cộng sự, 2011 ), trong khi kháng aspirin được quan sát thấy vào năm 1994 ( Helgason et al., 1994 ). Clopidogrel đã được sử dụng rộng rãi trong các bệnh huyết khối khác nhau, đặc biệt ở những bệnh nhân CAD có can thiệp mạch vành qua da (PCI; O’Gara et al., 2013 ). Khoảng một phần tư số bệnh nhân sử dụng clopidogrel tiêu chuẩn cho thấy khả năng đáp ứng kém ( Serebruany et al., 2005 ). Do tình hình phức tạp của CAD, nên hầu hết bệnh nhân phải dùng thuốc suốt đời. Hơn nữa, aspirin uống có thể kích thích trực tiếp niêm mạc dạ dày và gây khó chịu ở bụng, buồn nôn và nôn. Việc sử dụng aspirin lâu dài có thể dễ dàng gây tổn thương niêm mạc dạ dày ( Hirsh et al., 1995). Nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tăng lên rất nhiều với liều lớn statin. Ngoài ra, statin có thể gây ra men gan bất thường và bệnh cơ (Thompson và cộng sự, 2016 ). Mức độ khác nhau của kháng thuốc và phản ứng bất lợi làm tăng khó khăn và không hài lòng với điều trị.

Trong những năm gần đây, Y học cổ truyền Trung Quốc (TCM) đã trở nên phổ biến rộng rãi. Hơn nữa, ngày càng có nhiều nghiên cứu đã xác nhận hiệu quả của TCM trong điều trị CAD. Trong năm 2007, gần 4 trong số 10 người trưởng thành đã sử dụng liệu pháp TCM trong 12 tháng, với các sản phẩm tự nhiên là liệu pháp được sử dụng phổ biến nhất ( Barnes et al., 2008 ). Trong số các sản phẩm tự nhiên khác nhau, Panax notoginseng là một trong những sản phẩm được sử dụng phổ biến nhất vì nó đã được đánh giá với các tác dụng có lợi khác nhau, như thúc đẩy lưu thông máu, bảo vệ mạch máu não ( Liu L. et al., 2014 ; Zhang et al., 2016 ), cải thiện chức năng thần kinh ( Gao et al., 2012 ), giảm stress oxy hóa (Ding et al., 2015 ) và giảm thiểu mất xương ( Fan et al., 2015 ).

Panax notoginseng đặc biệt phổ biến ở những bệnh nhân mắc CAD vì nhiều nghiên cứu liên quan đến việc sử dụng P. notoginseng với điều trị CAD. Panax notoginseng saponin (PNS) là thành phần hoạt chất chính của P. notoginseng . Trong hơn 40 năm qua, đã xác nhận tính hiệu quả của các hợp chất của P. notoginseng trên CAD. Nhiều thí nghiệm trên động vật đã chỉ ra rằng PNS có thể cải thiện quá trình chuyển hóa năng lượng của các tế bào cơ tim, giảm tổn thương cơ tim và ức chế apoptosis cơ tim do thiếu máu cục bộ ở chuột MI cấp tính ( Chen et al., 2011 ; Yue et al., 2012;). Chỉ riêng tại Trung Quốc, 5.000 tấn sản phẩm P. notoginseng được sản xuất hàng năm ( Liu J. và cộng sự, 2014. Hiện nay, hợp chất của PNS có sẵn dưới dạng thuốc không kê đơn ở cả Trung Quốc và trên toàn thế giới).

TÀI LIỆU THAM KHẢO

(1) https://en.wikipedia.org/wiki/Panax_notoginseng

(2)https://naturalmedicines.therapeuticresearch.com/databases/food,-herbs-supplements/professional.aspx?productid=906

(3) Shu Zhu; et al. (2004). “Comparative study on triterpene saponins of ginseng drugs”. Planta Medica70 (7): 666–677

Tin chọn lọc