Hệ thống vận chuyển nano (DDS) đã thu hút rất nhiều sự chú ý do các thuộc tính phụ thuộc vào kích thước của chúng. Theo các điều tra của các nhà khoa học dược phẩm, các lipid nanoparticle dẫn đầu do lợi thế rõ ràng của mức độ tương thích sinh học và tính linh hoạt cao hơn. Hệ thống này khả thi trong việc thương mại hóa để xây dựng công thức cho các dược phẩm dùng để bôi, uống, hít hoặc tiêm. Công thức nano lipid có thể được điều chỉnh để đáp ứng nhiều yêu cầu của các sản phẩm phụ thuộc tình trạng bệnh, đường dùng thuốc và cân nhắc về chi phí, tính ổn định của sản phẩm, độc tính và hiệu quả. Các chất mang gốc lipid cho thấy sự an toàn và hiệu quả. Chính vì thế nó là một ứng cử viên sáng giá trong việc xây dựng công thức thuốc cũng như vaccin, chẩn đoán và sản phẩm dinh dưỡng.

Trước kia, vai trò thường thấy nhất của các công thức gốc cho thấy cải thiện độ hòa tan của các loại thuốc ít tan trong nước. Tuy nhiên, phổ của các ứng dụng cho công thức gốc lipid đã được mở rộng khi các thuốc từ thiên nhiên được nghiên cứu nhiều. Công thức dựa trên lipid cũng có thể bảo vệ các hoạt tính của các hợp chất tránh khỏi biến đổi hoặc thoái biến sinh học, từ đó có thể dẫn đến tăng cường hiệu lực của thuốc. Ngoài ra, DDS dạng hạt lipid được chứng minh là làm giảm độc tính của các loại thuốc khác nhau bằng cách thay đổi sự phân bố sinh học của thuốc khỏi các cơ quan nhạy cảm. Sự giảm độc tính có thể cho phép nhiều thuốc được sử dụng hơn và đưa đến thành công của một số công thức dựa trên lipid của amphotericin B (Ambisome ® , Abelcet ® ) và doxorubicin (Doxil ® , Myocet ® )

Những tiến bộ gần đây của chất mang thuốc gốc lipid ngày càng tăng sự thu hút trong thập kỷ qua.. Lipid nano particle ( ví dụ: solid lipd nanoparrticles, SLN) đang đi đầu sự lĩnh vực phát triển nhanh chóng của công nghệ nano với một số ứng dụng tiềm năng trong vận chuyển thuốc, y học lâm sàng và nghiên cứu, cũng như trong các ngành khoa học khác nhau. Do các thuộc tính phụ thuộc vào kích thước của chúng, các hạt nano lipid cung cấp khả năng phát triển các liệu pháp mới có thể được sử dụng cho mục tiêu của thuốc mức độ thứ hai hoặc thứ ba. Chính vì thế, các lipid nanoparticle chứa nhiều triển vọng trong đạt được mục tiêu về kiểm soát và vận chuyển tới vị trí đặc biệt và thu hút sự chú ý rộng rãi của các nhà nghiên cứu.

Vào cuối thiên niên kỷ, hiện tượng về SLN, chất mang lipid cấu trúc nano (NLC) và các chất liên kết thuốc lipid (LDC) được giới thiệu. Các hệ thống vận chuyển này khắc phục các giới hạn quan sát của SLN thông thường và DDS lipid lỏng hơn. So với liposome và nhũ tương, các hạt rắn có một số ưu điểm, ví dụ như bảo vệ các hợp chất hoạt tính kết hợp chống lại sự suy thoái hóa học cũng như linh hoạt hơn trong việc điều chỉnh giải phóng hoạt chất.

Hệ thống nano gốc lipid khác nhau về cấu trúc, các tính năng liên quan, tính ổn định, phương pháp sản xuất, kết hợp thuốc và các vấn đề khác liên quan đến việc xây dựng và sử dụng chúng trong vận chuyển  thuốc đã cho thấy những ưu điểm chất mang nano gốc lipid trong:

  • Khả năng kiểm soát và nhắm mục tiêu phân bố thuốc.
  • Khả năng cải thiện sự ổn định của thuốc
  • Khả năng đóng gói hàm lượng thuốc cao (so với các hệ thống vận chuyển khác ví dụ
  • Hạt nano polymer).
  • Tính khả thi của việc mang cả hai loại thuốc ưa nước và ưa nước.
  • Hầu hết các chất béo được sử dụng là phân hủy sinh học, và như vậy họ đã xuất sắc
  • Tính tương thích sinh học, không độc hại, không gây dị ứng và không gây kích ứng.
  • Chúng có thể được xây dựng bằng công nghệ dựa trên nước và do đó có thể tránh được hữu cơ
  • Chúng rẻ hơn các chất mang gốc polymer/chất hoạt động bề mặt.

Và những tiến bộ nhanh chóng trong khả năng sản xuất các nanoparrticle đồng đều về kích thước, hình dạng và thành phần đã mở ra một cuộc cách mạng trong khoa học trong việc thiết kế và phát triển thuốc

 

Tài liệu tham khảo

(1) Attama, Anthony A., Mumuni A. Momoh, and Philip F. Builders. “Lipid nanoparticulate drug delivery systems: a revolution in dosage form design and development.” Recent advances in novel drug carrier systems. Intech, 2012.

Tin chọn lọc